wtorek, 26 sierpnia 2014

Wymarsz członków TG "Sokół"

28 czerwca 1914 w Sarajewie zamordowany został austriacki następca tronu, arcyksiążę Franciszek Ferdynand. Niecały miesiąc później Austro-Węgry postawiły ultimatum rządowi w Belgradzie. Zostało ono odrzucone. W dniu 28 lipca 1914 Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii. Skutki były katastrofalne, wybuchła I Wojna Światowa. Początkiem sierpnia 1914 roku polskie środowiska patriotyczne podjęły  mobilizację  na terenie powiatu bialskiego. Komendant drużyny TG „Sokół” w Białej Władysław Skut, rozpoczął przygotowanie ochotników do wymarszu na front. 26 sierpnia 1914 roku odbyło się oficjalne pożegnanie ochotników na rynku w Białej. Oddział liczył 87 ochotników, a dowództwo objął Henryk Boryczka. Miasto było udekorowane flagami o barwach polskich i austriackich.  Następnie odbyła się defilada przed sztandarem sokolim i władzami miejskimi.  Kompania sokoli odmaszerowała, przy dźwiękach mu­zyki, do stacji kolejowej. Odchodzących żegnał dyrektor gimnazjum TSL prof. Stein. Wśród Sokołów i ochotników z Białej do tworzonych legionów wyruszyły m.in następujące osoby:  Adamaszek,  Adamczyk, Babicki, Bakalarczyk, Bernaś, Boroniec,  Bogacki, Boryczka, Braczek, Brzuchański, Chrobak, Chyliński, Cizbok, Curyło, Dadak, Dobija, Drewniak , Dudzik , Dziecichowicz, Fedyńczyszyn, Filuś, Frączkiewicz, Gajer, Gilowski,  Gniza, Gronuś, Górny, Górnisiewicz,   Imielski, Klimczak, Kościelniak, Kościelny, Konior, Kowacki, Kocman,
Kocman, Kołot, Korczyk, Kreczmer, Krywult, Kraus, Kraus, Kubica, Leśniak, Małecki,  Matłosz, Ohl, Olejarczyk, Paluch, Pasierbek, Patyk, Pawlik, Procner, Prokopek, Pyś, Rudnicki, Ryś, Sadlik, Szymański, Szypuła,  Stańco, Staszczyk, Sobania, Stopka, Światłoń, Tichy, Walaszek, Wiktorczyk, Wróbel, Zacny, Zemanek, Ziemba, Zohlich.Bielscy ochotnicy trafili o 3 Pułku Piechoty Legionów Polskich. Na początku września 1914 roku pułk skierowano na front węgierski. Dowództwo objął Komendant Legionów, generał Karol Durski-Trzaska. 29 października 1914 roku doszło do bitwy pod Mołotkowem. Polacy stracili w walkach poległych ok. 200 legionistów i ok. 300 rannych. 400 dostało się do niewoli. Rosjanie stracili ok 100 zabitych, kilkuset rannych i jeńców. Polacy zostali częściowo rozproszeni i ci którzy zdołali uniknąć niewoli, wracali jeszcze przez kilka dni do swoich pododdziałów. Pod Mołotkowem zginęli : Szypuła Francisze,  Frączkiewicz Józef, Tichy Franciszek, Wiktorczyk Karol,  Szymański Wacław. W roku 1916 ufundowano w formie pomnika Tarczę Legionów Powiatu Bialskiego, upamiętniając tym samym ideę
legionową w Białej.