wtorek, 7 stycznia 2014

Zapomniany ideolog endecji - Jędrzej Giertych

 7 stycznia przypada 111 rocznica śmierci Jędrzeja Giertycha. W ten dzień pragniemy przypomnieć postać tego wielkiego narodowca.

Jędrzej Giertych urodził się 7 stycznia 1903 roku. Służył ochotniczo w czasie wojny z Rosją, podczas bitwy warszawskiej został ranny. W latach 1921–1926 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. W okresie studiów prowadził intensywną działalność w ramach Wydziału Polskich Drużyn Harcerskich poza granicami Polski – Głównej Kwatery Związku Harcerstwa Polskiego. Uczestniczył między innymi w założeniu Harcerstwa Polskiego w Czechosłowacji i Związku Młodzieży Polskiej w Prusach Wschodnich, założył wiele nowych drużyn we Francji, w szczególności w Lotaryngii. Szczególną uwagę poświęcał harcerstwu polskiemu na ziemiach pozostających w ramach państwa niemieckiego – Śląsku Górnym i Opolskim, Wrocławiu, Pomorzu Środkowym, Warmii i Mazurach. W 1926 roku podczas zamachu majowego wraz z 80 zmobilizowanymi przez siebie harcerzami, zgłasza się do wojska w obronie legalnego rządu. W latach 1927–1932 był pracownikiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych, od 1931 attaché kulturalnym przy konsulacie w Olsztynie. W 1932 został usunięty z MSZ i rozpoczął działalność polityczną w Obozie Wielkiej Polski i Stronnictwie Narodowym, w 1935 wszedł do władz tego ostatniego. W kampanii
wrześniowej brał udział w obronie Helu. Został wzięty do niewoli i w latach 1939–1945 przebywał w niemieckich obozach jenieckich. Podjął kilkanaście prób ucieczki (w tym z karnego Oflagu VIII "b" położonego w Twierdzy Srebrnogórskiej - uciekinierzy po kilku dniach dostali się ponownie w ręce niemieckie przy przejściu granicznym do Protektoratu Czech i Moraw), sześciokrotnie udało mu się wydostać poza teren obozów, najdłużej przebywał na wolności 12 dni. Po II wojnie światowej wrócił do Polski, skąd wywiózł swoją żonę i sześcioro dzieci. Następnie do końca życia przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii, gdzie najpierw pracował fizycznie a następnie jako nauczyciel języka francuskiego. W 1961 roku, w wyniku konfliktów frakcyjnych z prezesem emigracyjnego SN,  Tadeuszem Bieleckim, Giertych został usunięty z partii, do której powrócił dopiero w latach 80-tych. Mimo to, Giertych nadal prowadził aktywną działalność narodową, wydawał książki o tematyce historycznej i politycznej, pismo „Opoka", utworzył Towarzystwo im. Romana Dmowskiego. Zabierał także głos w sprawach ważnych dla Polski - m.in. krytykował KOR, obnażając jego lewicowe i laickie korzenie. Jędrzej Giertych zmarł 9 października 1992 roku w Londynie.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz