niedziela, 3 listopada 2013

Wspomnienie zmarłych II

CZERWIEC

28 czerwca


Mirosław Stroczyński - polski górnik, jeden z przywódców strajku w Kopalni Węgla Kamiennego "Ziemowit" w 1981, współtwórca NSZZ "Solidarność" na Górnym Śląsku. Brał udział w strajku w KWK "Ziemowit" w okresie od 13 sierpnia do 3 września 1980 r., był członkiem Komitetu Strajkowego. Od grudnia 1980 był także członkiem NSZZ "Solidarność" i członkiem Komitetu Założycielskiego, a następnie Komitetu Zakładowego "Solidarności".
Po wprowadzeniu stanu wojennego, 15 grudnia 1981 r., stanął na czele 5-osobowej grupy kierującej podziemnym strajkiem w KWK "Ziemowit", w którym uczestniczyło ok. 2 tys., górników. Był to drugi co do długości podziemny strajk w kopalniach po wprowadzeniu stanu wojennego (dłuższy był strajk w KWK "Piast"). Został aresztowany 27 grudnia 1981 r. i do rozprawy przebywał początkowo w Komendzie Wojewódzkiej MO w Tychach, a następnie areszcie śledczym w Katowicach. Sądzony był na podstawie dekretu o stanie wojennym, przez Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego. Jako przewodniczący Komitetu Strajkowego został skazany na karę 7 lat więzienia i 4 lata pozbawienia praw publicznych. Podczas rozprawy Stroczyński w ramach protestu wskoczył nogami na ławę oskarżonych i odśpiewał hymn państwowy.
Wyrok pozbawienia wolności odbywał kolejno w areszcie w Katowicach, a następnie w zakładach karnych we Wrocławiu i Strzelinie. W więzieniu był współorganizatorem i przywódcą wraz z Czesławem Lipką i Januszem Pałubickim, najdłuższego w historii polskiego więziennictwa strajku głodowy, w którym osadzeni opozycjoniści domagali się uznaniach za więźniów politycznych. Strajk trwał 54 dni od 5 grudnia do 27 stycznia 1984 r. W lipcu 1984 r., został zwolniony na mocy amnestii.



20 czerwca 
Stanisław Parysz (o. Medard) - polski zakonnik, kapelan AK, uczestnik powstania warszawskiego, gwardian w klasztorach w Sędziszowie i Krośnie. W powstaniu warszawskim, w sierpniu 1944 r., jako Kapelan Armii Krajowej, niósł pomoc żołnierzom i ludności cywilnej w Szpitalu Powstańczym, przy ul. Długiej, gdzie został ranny. Pomagał ludności w kościele OO. Dominikanów, w schronach; przy ul: Miodowej, Długiej, Freta i Podwale.
Po wojnie był gwardianem Sędziszowie Młp i w Krośnie, gdzie wybudował kaplicę Matki Bożej, (obecnie Adoracji Najświętszego Sakramentu). Był rektorem kościoła w Tenczynie i tu wybudował kościół; do stropu ponieważ władze komunistyczne wstrzymały budowę.




19 czerwca  
Władysław Matkowski ps. "Brzoza", "Wojciech" - polski działacz konspiracji niepodległościowej podczas II wojny światowej, kapral podchorąży AK, podpułkownik WP.
Był uczestnikiem wojny obronnej września 1939 r., w ramach Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Polesie". W konspiracji działał początkowo w ZWZ, a następnie w ramach VI Obwodu (Praga) Warszawskiego Okręgu AK - 2 Rejon. Podczas powstania warszawskiego żołnierz Grupy eksploatacyjno-rekwizycyjna mjr. "Kilińskiego" – Okręgu Warszawskiego AK – Kwatermistrzostwo.



5 czerwca
Stefan Cieślak - polski fotoreporter, nestor fotografii prasowej w Szczecinie. W konspiracji działał najpierw w ramach ZWZ a następnie AK. Uczestnik akcji dywersyjnych, nasłuchu radiowego, organizował zrzuty broni oraz lądowanie cichociemnych. Następnie w armii gen. Berlinga, otrzymał skierowanie do szkoły lotniczej, którą ukończył w 1947 r., nie uzyskując przydziału do jednostki za wcześniejszą działalność w AK.







LIPIEC


16 lipca 
Ewa Sułkowska-Bierezin - polska dziennikarka, działaczka opozycji demokratycznej w okresie PRL. Od wiosny 1969 związana z antykomunistyczną niejawną organizacją Ruch. W lipcu 1970 została na kilka miesięcy aresztowana, następnie zwolniona z pracy. Od 1977 pisywała regularnie w drugoobiegowym kwartalniku "Puls" i uczestniczyła w pracach jego redakcji. W tym samym roku należała do założycieli Niezależnego Klubu Dyskusyjnego w Łodzi. W mieszkaniu małżonków Bierezinów organizowano jawne spotkania opozycjonistów.
Po sierpniu 1980 zaangażowana w organizację struktur "Solidarności. Po wprowadzeniu stanu wojennego internowana na okres od 13 grudnia 1981 do 22 lipca 1982, osadzona m.in. w Gołdapi. W lutym 1983 wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, pracowała jako redaktor pism "Dziennik Związkowy" (1986–2001) i "2B" (1993–2000), współpracowała też z Radiem Wolna Europa (1983–1986) i "Nowym Dziennikiem" (1990–2003). Zajmowała się organizowaniem akcji wspierania opozycji demokratycznej w Polsce, tworzyła i tłumaczyła teksty opozycyjnych piosenek. Do Polski wróciła w 2003r. 




10 lipca
Józef Gara - emerytowany górnik, poeta i autor piosenek w wymierającym języku wilamowickim zwanym również wymysiöeryś.
W latach 2004–2006 zajmował się nauczaniem języka wilamowickiego w szkole podstawowej w Wilamowicach.
W latach 2012-2013 współpracował na zasadzie wolontariatu ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska. Udostępnił swoją twórczość na licencji Creative Commons oraz brał udział w sesjach, w czasie których nagrywano wymowę słów w języku wilamowickim.


SIERPIEŃ


26 sierpnia 

Józef Łukaszewicz - polski matematyk, żołnierz Armii Krajowej, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1981-1982, działacz katolicki. W czasie II wojny światowej należał do Armii Krajowej, służył w 7 Wileńskiej Brygadzie AK. W 1944 roku został wywieziony do Kaługi i przebywał tam dwa lata. W 1946 powrócił do Polski. Należał do członków-założycieli Klubu Inteligencji Katolickiej we Wrocławiu, w latach 1981-1984 był członkiem Prymasowskiej Rady Społecznej, w latach 1985-1987 członkiem Rady Naukowej Episkopatu Polski, w latach 1987-1990 członkiem podkomisji Episkopatu Polski ds. młodzieży, w latach 1990-1993 członkiem Komisji Episkopatu Polski ds. ekumenizmu. Od 1982 zasiadał w Arcybiskupiej Radzie Społecznej przy Arcybiskupie Wrocławskim, od 1985 do 1991 był przewodniczącym komisji ds. świeckich i członkiem Komisji Głównej Synodu archidiecezji wrocławskiej. Należał do Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ „Solidarność” od 1988 do 1990 roku.

WRZESIEŃ
 

26 września
Ferdynand Jarocha -  polski rzeźbiarz, absolwent Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Brał udział w powojennych pracach rekonstrukcyjnych i konserwatorskich warszawskich zabytków. Jako szesnastoletni młodzieniec podczas rozpoczętej II wojny światowej w 1939 r. udał się wraz z wojskiem na Warszawę przed nadjeżdżającą armią niemiecką. Około 1941 r. Jarocha wrócił w swoje rodzinne strony i jako żołnierz brał udział w walkach partyzanckich, m.in. w Batalionach Chłopskich i AK pod pseudonimem „Laur”. Z czasem wstąpił do Wojska Polskiego, gdzie został wytypowany do szkoleń wojskowych w szkole chorążych w Chełmie, a następnie w kompanii obserwacyjno meldunkowej 1 Armii WP oraz w 86 Pułku Artylerii przeciwlotniczej w Lesznie. Jarocha miał problemy ze statusem studenta, z uwagi na obciążającą go patriotyczną kartę żołnierza AK. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego doprowadziło do relegowania Jarochy z Uczelni ASP. Pomimo szykan przez władze komunistyczne, dzięki pomocy osób doceniających młodego artystę, Jarochę ponownie przyjęto na Wydział Rzeźby. 


11 września 
Jerzy Zbigniew Hrybacz - W okresie II wojny światowej działał w podziemiu. W latach 50. organizował drużyny harcerskie. Na początku lat 80. wstąpił do "Solidarności". Za działalność opozycyjną został skazany na karę roku pozbawienia wolności. W latach 90. zakładał regionalny Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej w województwie gorzowskim.
Od 1991 do 1993 sprawował mandat posła I kadencji, wybranego z listy Wyborczej Akcji Katolickiej. Należał do Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego. Przez kilka kadencji zasiadał w gorzowskiej radzie miasta (m.in. z ramienia AWS i następnie do 2006 z ramienia Prawa i Sprawiedliwości).



9 września
Stanisław Bala ps. "Giza" - polski operator filmowy, dokumentalista, żołnierz podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej, podporucznik AK, uczestnik powstania warszawskiego, operator z referatu filmowego Oddziału VI Komendy Głównej AK. Od lutego 1940 r., członek AK w ramach zgrupowania "Rój" Biura Informacji i Propagandy (BiP), gdzie służył jako polowy operator filmowy i fotograf. Po wybuchu powstania warszawskiego prowadził dokumentacje filmową i fotograficzną. Na filmach jego autorstwa zostały uwiecznione między innymi walki na Woli, zdobywanie kościoła św. Krzyża, a także walki w okolicach elektrowni na Powiślu. Po powstaniu dostał się do niewoli niemieckiej.
Po wojnie początkowo osiadł we Francji, następnie w Wielkiej Brytanii, gdzie ukończył studia techniczne, aż ostatecznie w pierwszej połowie lat 50 – XX wieku, wyjechał na stałe do USA.
Jest bohaterem wielu znanych zdjęć z powstania warszawskiego w tym między innymi autorstwa Eugeniusza Lokajskiego. Fragmenty kronik jego autorstwa zostały wykorzystane w filmie Powstanie Warszawskie.

PAŹDZIERNIK
 

3 października 
Władysław Rodowicz - polski publicysta, autor literatury specjalistycznej, działacz katolicki. . W czasie II wojny światowej, w okresie kampanii wrześniowej uczestnik obrony Modlina, następnie działacz konspiracji w ramach struktur Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. Był oficerem AK. Wraz z bratem na potrzeby konspiracyjne stworzył podziemną radiostację. W latach 1940-1941 kierował tajną radiostacją mającą za zadanie utrzymywanie kontaktu między AK, a Polską Armią na Zachodzie. Po aresztowaniu przez Niemców w nocy z 2 na 3 listopada 1941 r., został osadzony na Pawiaku, a następnie w obozach koncentracyjnych na Majdanku i Auschwitz-Birkenau. Z tego ostatniego zbiegł na krótko przed jego wyzwoleniem.


25 października 
ks. Julian Żołnierkiewicz - ksiądz katolicki, doktor socjologii, wieloletni proboszcz w parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie. Infułat Archidiecezji Warmińskiej, Archiprezbiter olsztyński, Członek Rady Kapłańskiej, członek Kolegium Konsulatorów, członek Rady ds. Ekonomicznych, Rady Duszpasterskiej oraz Archidiecezjalnej Komisji Sztuki, opiekun Warmińskiego Klubu Katolików, asystent kościelny NSZZ „Solidarność”, Rodziny Katyńskiej, Światowego Związku AK i Stowarzyszenia „Pomoc dzieciom”. W 1992 roku mianowany przez papieża Jana Pawła II protonotariuszem apostolskim supra numerum.
W dniu 10 kwietnia 2010 tuż po Katastrofie samolotu prezydenckiego w zastępstwie za biskupa polowego WP Tadeusza Płoskiego, który zginął w tej katastrofie, odprawiał na cmentarzu wojskowym w Katyniu mszę świętą w intencji żołnierzy - ofiar zbrodni, a także ofiar katastrofy.

Od 1972 r. związany z kościołem pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Był duszpasterzem akademickim, a w 1980 r. został kapelanem Solidarności, wspierał olsztyńska opozycję. PO 1989 r. wspomagał tworzenie najważniejszych kombatanckich organizacji kresowych oraz Warmińskiego Klubu Katolików.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz